شمس الدين محمد بن محمود آملي

9

نفائس الفنون في عرائس العيون ( فارسى )

او چه عطا كنيد گفتند در مقابله چنين نعمتى هيچ خدمتى لايق نيفتد و بازاى چنين كرامتى هيچ عطيتى موافق نيايد ؛ اسكندر فرمود : ذكرنى فيما يبقى فكانه ابقانى ابدا مگر ندانسته‌ايد كه هر هديه نفيس ، و تحفه انيس كه به حضرت سلاطين و ملوك برند ، بتقلب احوال و تجدد ماه و سال تغيير و زوال پذيرد ، و هر عمارتى رفيع و بنائى منيع كه جهة بقاء نام ايشان احداث كنند ، بتقادم زمان و توارد حدثان ، ثلمه در آن بنيان مرصوص افتد ، و عاقبت الامر مطموس گردد ، الا آنچه علماء در بطون اوراق ثبت كنند و در آفاق منتشر گردد كه به حكم تخليد الذكر فى الكتب عمر لا يبيد هرگز بمرور ايام ، و شهور و اعوام ، اندراس و انصرام نپذيرد بلكه از سلف بخلف و از سابق بلاحق ميرسد و روز بروز ذكر آن زيادت مىشود . ما تنسج الايدى يبيدو انما * يبقى لنا ما تنسج الاقلام و اگر بر خللى يا زللى اطلاع افتد ، بلزمه زبده فضلا ملت و خلاصهء دين و دولت اشاره رود تا در اصلاح آن كوشيده بر اين كمينه مواخذه نفرمايند فانى للخطايا لمغترف و بالعجز و التقصير لمعترف و عيون الكرام عن المعايب مخفوضه و السنتهم عن المساوى محفوظة ، و الله ولى التوفيق و منه الهدايه بالتحقيق و پيش از شروع در مطلوب مقدمه مشتمل بر سه فايده : يكى بيان شرف علم دوم در طريق علوم سيم در ترتيب كتاب ياد كرده شود انشاء اللّه تعالى . ( فايده اولى ) « در بيان شرف علم و فضيلت آن » هرچند اثبات اين دعوى و تحقيق اين معنى احتياج ببرهان و افتقار ببيان ندارد زيرا كه جميع طوايف و ملل ، و عموم ارباب اهوا و نحل بشرف علم معترفند و بعدم تحصيل آن متأسف ، و نيز انسان ، باتفاق محققان ، مركبست از دو جوهر يكى خسيس كه آن بدنست و دوم شريف كه آن روح ناطقه است ، و همه عقلا متفق‌اند در آن كه كمال بدن بروح است و كمال روح بعلم و بناچار هر آنچه سبب كمال شريفى